Pse duhen lexuar shkrimtarët e dy epokave – Rasti i Adelina Mamaqit!

Nga Elda Vela

Letërsia për fëmijë në Shqipëri ka njohur zhvillime të rëndësishme ndër vite, dhe një nga emrat më të dashur që lidh dy periudha historike është Adelina Mamaqi. Ajo quhet “shkrimtarja e dy epokave” sepse ka krijuar si para viteve ’90, në periudhën e realizmit socialist, ashtu edhe pas ndryshimeve demokratike. Kjo e bën veprën e saj një urë lidhëse mes brezave.

Shkrimtarët e dy epokave duhen lexuar sepse përmes tyre kuptojmë jo vetëm historinë e letërsisë, por edhe ndryshimet shoqërore, kulturore dhe gjuhësore të vendit tonë. Ata sjellin përvojë të gjatë krijuese dhe një pasuri stili që përshtatet me kohën, por ruan vlerat themelore.

Ndër veprat më të lexuara të Adelina Mamaqit përmendim Lepurushi me 10 këmbë, Ada duar gjata dhe Goni trazovaçi. Këto tregime janë bërë pjesë e leximeve shkollore dhe janë shumë të dashura për fëmijët, sepse trajtojnë tema të afërta me botën e tyre: lojën, miqësinë, gabimet, sinqeritetin dhe dëshirën për t’u përmirësuar.

Një nga veprat më të shitura dhe më të përhapura është Ne tani lexojmë vetë, një libër që i ndihmon fëmijët në hapat e parë të leximit. Përmes tregimeve të shkurtra, gjuhës së thjeshtë dhe situatave të kuptueshme, kjo vepër jo vetëm argëton, por edhe edukon, duke nxitur dashurinë për librin që në moshë të vogël.
Gjuha e Adelina Mamaqit është e qartë, e pasur dhe plot gjallëri. Ajo përdor humor të këndshëm, dialogë natyralë dhe përshkrime të thjeshta, që i bëjnë tregimet të rrjedhshme dhe të lehta për t’u kuptuar. Stili i saj është edukativ, por jo i rëndë; ajo jep mesazhe morale përmes situatave të përditshme, duke i lejuar fëmijët të nxjerrin vetë mësimin.

Në përfundim, leximi i shkrimtarëve të dy epokave si Adelina Mamaqi është i rëndësishëm sepse ata na japin mundësinë të njohim zhvillimin e letërsisë shqiptare dhe të pasurojmë gjuhën tonë. Veprat e saj vazhdojnë të jenë aktuale dhe të dashura, duke dëshmuar se letërsia e mirë për fëmijë nuk njeh kohë.